Brug 30 januari 2002 

HAARZUILENS - Beheerder Jelle Balk van Landgoed Haarzuilens kan best leven met de plannen die de Vereniging Natuurmomenten heeft ontwikkeld voor het gebied waarvan hij elk hoekje en gaatje kent. "Ik ben geboren en getogen op de Wetering in Utrecht en moest daar weg vanwege de nieuwbouw. Inmiddels zit ik al zo'n 25 jaar in Haarzuilens, eerst alsjacht-opzichter en nu als beheerder, en dankzij Natuurmonumenten kan mij hier niet gebeuren wat op de Wetering is gebeurd. Het groen blijft gelukkig groen."

Maar ook al verandert het landschap niet van kleur, er gaat de komende jaren wel erg veel veranderen in het 400 hectare tellende gebied dat het kasteel met zijn parken en tuinen omsluit, terwijl het kasteel zelf gerestaureerd wordt.
Natuurmonumenten heeft voor dit gebied een zogeheten 'streefbeeld' opgesteld, dat in 2003 nader wordt uitgewerkt. Er zijn drie uitgangspunten:
cultuurbehoud, natuur-bij-de-stad en jandbouw in een nieuw perspectief. ;Wat het cultuurbehoud betreft is het de bedoeling eigentijdse wensen en behoeftes op het historische landschap los te laten. Natuur-bij-de-stad biedt natuurgerichte recreatiemogelijkheden aan de oude en nieuwe bewoners van Utrecht. Landbouw in een nieuw perspectief gaat ervan uit dat de negen boerderijen in het gebied een , natuurvriendelijke productie combi-. neren met educatieve en recreatieve functies. Dat laatste heeft nogal wat

consequenties voor de boeren in het gebied. "Sommigen voelen niets voor onze formule en maken gebruik van de ontpachtingsregeling'', vertelt Leny Bregman, projectleider Inrichting Landgoed Haarzuilens. "Ons devies is eigenlijk 'pret met respect', en dat hopen we samen met anderen te realiseren."
Het landgoed, waar allerlei activiteiten worden georganiseerd, eventueel in samenwerking met andere re-creatieondememers in Haarzuilens, wordt vrij toegankelijk. De 'oase van groen', die de naam Lusthof Haarzuilens meekrijgt, moet rond 2015 klaar zijn, maar dit jaar worden al wandelpaden aangelegd, en er is kortgeleden een fietsroute uitgegeven. In het streefplan wordt ook gewag gemaakt van een 'stationnetje De Haar' en een transferium in Vleuten, om de auto's zoveel mogelijk te weren, maar Bregman geeft toe dat deze suggesties wellicht illusies zullen blijven.

De restauratie van het kasteel begint volgend jaar. Om de zeer ingrijpende operatie goed te kunnen uitvoeren is het volgens Hans Talie, secretaris van Natuurmonumenten en gedelegeerd opdrachtgever van de restauratie, noodzakelijk de deuren van het kasteel vier jaar lang op een kier te houden. Dat wil zeggen, er worden nog wel excursies georganiseerd om belangstellenden de kans te geven de restauratiewerkzaamheden te volgen, maar het kasteel wordt geheel ontruimd. Het is volgens Talie de hoogste tijd voor de opknapbeurt. Het kasteel is te zwaar voor de fundamenten en dreigt 'weg te zakken' in de slot-gracht. "Maar we willen wel de bezoekersaantallen op peil houden, zo

dat we eind 2006, begin 2007 weer op veel mensen kunnen rekenen. Het blijft ook mogelijk evenementen te houden rond het kasteel.''
Ook de overige gebouwen op het terrein worden opgeknapt. Het stalplein krijgt de functie van een bezoekerscentrum, waarvoor de huidige bewoners moeten wijken. Voor de meesten is inmiddels een andere woning gevonden. Verder worden de negen bruggen en bruggetjes op het terrein hersteld. Met het restaureren van de kapel, de Duivenpoort en de Franse poort is inmiddels door Bouwmij Woerden een begin gemaakt. Ook het chatelet komt aan de beurt. De totale restauratie kostrond de 24 miljoen euro.