Utrechts Nieuwsblad 16 juni 2000

Van een onzer verslaggevers

VLEUTEN/HAARZUILENS – Nu Natuurmonumenten zich een belangrijke rol heeft toegeëigend in de redding van landgoed Haarzuilens, staat feitelijk niets een ‘groene ontwikkeling’ van het gebied rond kasteel De Haar in de weg.

De plannen die baron Van Zuylen ooit lanceerde om huizen te bouwen op het noordelijk deel van zijn landgoed - om met de inkomsten te redden wat er te redden valt - zijn daarmee definitief van de baan.

Aangezien de provincie Utrecht en het Rijk zich niet in die huizenbouw-optie konden vinden, zijn alle betrokkenen ronduit tevreden dat er een variant uit de bus is gerold waarbij én het groene karakter kan worden behouden én De Haar ook in de toekomst een belangrijke rol kan spelen in de steeds maar toenemende recreatiebehoefte vanuit de omgeving.

De kruisbestuiving tussen de Stichting Kasteel De Haar en Natuurmonumenten sluit prima aan bij het concept raamplan Groengebied Utrecht-West, waarin globale richtlijnen zijn opgesteld voor de inrichting van het gebied rond 2015. Binnen het gebied moet 675 hectare recreatie- bos- en natuurgebied worden gerealiseerd, alsmede 60 kilometer aan groene verbindingen. De toekomstvisie is opgesteld om de leefbaarheid in het gebied te garanderen. Met de ontwikkeling van Leidsche Rijn neemt de vraag naar rust en ruimte meer en meer toe.

Het gebied rond Haarzuilens is één van de belangrijkste opties om in die behoefte te voorzien. Ten zuiden en oosten van kasteel De Haar komt volgens de plannen een bijzonder ‘parkbos’ met afwisselende grazige, open weides en doorkijkjes. Ook komen er grondophopingen waarop mensen kunnen picknicken en ontspannen. Ten noorden van het kasteel wordt een park (het nieuwe Landgoedpark) ingericht met vele waterpartijen, dat geschikt wordt voor intensieve recreatie. Een netwerk van groene verbindingen haakt aan op routes in de stad en op recreatieve routes van en naar de regio. In het aansluitende Waterbos wordt de sfeer van het natte karakter van het gebied ten zuiden van de toekomstige Haarrijnseplas doorgezet tot aan het dorp Haarzuilens; bedoelt voor de rustigere vorm van recreëren. Aan de rand van Haarzuilens dient voldoende parkeergelegenheid gecreëerd te worden om de recreanten op te vangen.

Marie-Louise van Dedem van de stichting kasteel De Haar benadrukt dat de oude plannen voor huizenbouw op het landgoed al tijdenlang in de la zijn gelegd. "We hadden jaren terug al de conclusie getrokken dat het voor een particulier, zoals de baron, niet langer mogelijk was om een dergelijk landgoed als het onze in goede staat én groen te houden. Hoewel het niet de voor ons meest gewenste optie was, is er op een gegeven moment het plan opgevat om huizen te bouwen op het terrein van De Haar. Wilden we het landgoed in stijl houden, dan was een zware diepte-investering noodzakelijk. Huizen bouwen was een optie om geld te genereren."

De provincie Utrecht en het Rijk waren daar echter op tegen. "We hebben die ‘huizenoptie’ gebruikt om de discussie op te starten, puur om andere betrokkenen er van te overtuigen dat er iets moest gebeuren. Het is natuurlijk prachtig om Raamplannen voor een groot Groengebied rond Haarzuilens te maken, maar dat moet wel financieel goed onderbouwd zijn. Met het plan voor huizenbouw wilden wij aangeven dat er een oplossing móest komen. Huizen waren voor ons de rode optie; nu met de samenwerking met Natuurmonumenten is daar een groene optie uitgerold, die natuurlijk veel beter past bij het gebied en de plannen die er voor de omgeving zijn. Kortom, we zijn heel tevreden. Voor het ‘groen houden’ van het 400 hectare grote gebied is Natuurmonumenten, dat toch 1 miljoen huishoudens vertegenwoordigt, een ideale partner."

Hoe Natuurmonumenten met het landgoed denkt om te gaan (of er bijvoorbeeld nog entree geheven zal worden) is op dit moment nog onderwerp van overleg. In diverse groepen praten Natuurmonumenten, provincie Utrecht en stichting De Haar over de toekomst van Haarzuilens.